Covid-19Editörün SeçimiHaberSağlık

Pandemi Nedir? COVID-19 Neden Pandemi?

pandemi nedir

Pandemi nedir?
Bir hastalık neden pandemi ilan edilir?
Dünya çapında çok sayıda insanı etkileyen ve uluslararası olarak çok geniş bir yayılım alanına sahip olan salgınlar, pandemi olarak nitelendirilir. Peki hepimizin merak ettiği pandemi nedir? corona virüs neden pandemi ilan edildi? sorularının cevabı yazımızın içeriğinde.

Salgın Halindeki Bir Hasta Toplanma ve Tedavi Alanı

Pandemi Nedir?

Pandemi, tek bir bölgeye bağlı olmayan ve dünyanın farklı ülkelerinde ve kıtalarına sıçrayarak etkisini gösterir. Etki alanı hızla yayılan salgın hastalıkların genel ismidir. Başka bir deyişle pandemi, insan sağlığını tehdit eden ve dünya genelini keskin bir etki alanına çeviren hastalık durumlarıdır. 

Dünya Sağlık Örgütü, pandemiyi “yeni bir hastalığın dünya çapında yayılması” biçiminde tanımlamaktadır. Pandemi kelime anlamı, birçok ülkeye yayılmış ve genellikle çok sayıda insanı etkileyen hastalık olarak tanımlanır. Elbette ki her ikisi de bu terim için doğru. Kelimenin nereden geldiğine bakacak olursak: Pandemi kelimesi Yunanca “herkes” anlamına gelen “pan” ve “insanlar” anlamına gelen “demos” kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşturulmuştur.

Corona Virüsü Neden Pandemi?

WHO(Dünya Sağlık Örgütü), 2019 yılının son aylarında Çin’de ortaya çıkan ve 2020 yılının ilk çeyreğinde kıtalar arası yayılan coronavirus (COVID-19) pandemi olarak ilan etti. Virüs, ortaya çıktıktan kısa bir süre sonra, Çin dışında birçok ülkeye yayıldı ve günümüzde 200’den fazla ülkede 1.200.000 ‘dan fazla enfekte hasta sayısıyla tüm dünyada panik yaratmaya devam etmektedir. Salgının pandemi olarak ilan edilmesinin asıl sebebi ise toplumda panik ve kargaşaya sebep olması değil, ülkelerin bu konuda bilinçli davranmasının önemini daha net anlamaları için corona virüsü pandemi olarak ilan edildi.

Pandemi ve Salgın Arasındaki Fark Nedir?

Salgın, bir nedene bağlı olarak hızla yayılan ve aynı anda birçok kişiyi etkileyen hastalıklara verilen genel addır. Herhangi bir hastalığın ani yaylım artışlarının meydana gelmesi, bu hastalığı salgın olarak gösterir. Salgın, beklenmedik artışları tanımlar. Yalnızca bulunduğu toplumu değil, aynı zamanda diğer ülkeleri de etkileyebilir. Salgın daha çok kontrolden çıkan ve insandan insana yayılım gösteren hastalıklar için kullanılır. örnek verecek olursa 2001 yılında ortaya çıkan Kolera, 2003 yılında ortaya çıkan SARS-CoV, 2015 yılında ortaya çıkan Domuz Gribi gibi…

Pandemi ise bir salgının kontrolden çıkarak tüm ülkeyi veya tüm dünyayı etki altına alması durumunda verilen isimdir. Bir salgın, eğer hızla artış gösterir ve birden çok ülkede/kıtada görünürse pandemi olarak adlandırılır. Dünyanın en büyük pandemi vakalarına bakarsak 1969 yılında ortaya çıkan Grip Salgını (1 milyon+ ölüm), Veba Salgını (Kontrol altına alınana kadar 100 milyondan fazla ölüm) ve günümüzde de devam eden HIV / AIDS (30 milyondan fazla ölüm) yer almaktadır.

Pandeminin salgından en belirgin farkıları:

Pandemi, genellikle dünya çapında daha geniş coğrafi bölgeleri etkisi altına almaktadır.

Pandemi, çok sayıda insanı hasta ederek hayati risk yaratır.

Pandemi, genellikle yeni ortaya çıkan ya da daha önce var olup etkisini farklı bir şekilde tekrar gösteren bir virüsten kaynaklanmaktadır.

Pandemi vakalarında, genellikle insanların virüse karşı bağışıklığı neredeyse hiç yoktur veya yetersizdir. 

Pandemik olaylar hızla yayılarak çok sayıda ölüme neden olur.

Pandemi, genellikle toplumda sosyal bozulmalar ve ekonomik kayıplar yaratır.

Pandemi ve salgın terimleri asla bir hastalığın ciddiyetini göstermek için kullanılmaz. Bu ifadeler yalnızca hastalığın yayılma biçimi ve taşıdığı riske göre kullanılır.

Dünya Tarihin En Büyük Pandemik Hastalıkları

Salgın hastalıklar yalnızca insanlığı tahrip etmeyip bazen de tarihin seyrini değiştirip, uygarlıkların sonunu getirmiştir. 2019 yılının sonlarına doğru başlayan ve 2020 yılının başlarını en karanlık günlere dönüştüren coronavirus epidemisi, önceden dünyada görülen epidemik hastalıkları tekrar gündeme getirerek hafızamızı tazelememizi sağladı. Peki, Dünyada milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine neden olan pandemik salgınlar hangileridir?

Kara Veba:  Kara Ölüm, Büyük Veba veya Kara Veba, 1347-1351 yılları arasında Avrupa’da büyük bir kayba neden olan pandemik veba salgınıdır. İlk olarak Asya’nın güney batısında başladı. 1340’lı yılların sonunda Avrupa’da başlayarak bir çok insanın ölümüne sebep oldu. Salgına “Yersinia Petis” olarak adlandırılan bir bakteri yol açmıştır.

Kolera: “Vibrio cholerae” adlı bakterinin neden olduğu kolera hastalığı, bağırsak enfeksiyonuna bağlı olarak şiddetli akut hasarları ve şiddetli ishal ile kendini göstermiştir. Günümüzde halen daha 3. dünya ülkelerinde görülebilir durumda olan Kolera 4 milyonun üzerinden can aldı ve halen daha düşük seviyelerde de olsa can almaya devam etmektedir. 

İspanyol Gribi: İspanyol nezlesi olarak da bilinen bu hastalık, H1N1 virüsünün bir alt türünden kaynaklanan grip şeklindedir. Tarihin en korkunç salgın hastalıkları arasında yer alan İspanyol Gribi, 1918-1920 yılları arasında 18 ayda 100 milyona yakın insanın ölümüne sebep oldu.

HIV / AIDS: AIDS halen daha küresel bir pandemik hastalık olarak etkilerini göstermekte. Son derece bulaşıcı ve ölümcül olan Aids, 2014’ten bu yana yaklaşık 37 milyon insanı öldürmüş durumda. 2012 yılında yapılan araştırmalara bakacak olursak, AIDS dünya genelinde 17 milyondan fazla erkeğin, 16 milyondan fazla kadının ve 3 milyondan fazla da çocuğun ölümüne sebep olmuştur. Günümüzde hala daha etkisini sürdürmektedir.

COVID-19: Koronavirüs yani COVID-19 salgını, 2019 yılının Aralık ayında Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıktı. SARS-CoV-2 olarak da adlandırılan yeni bir birüsün neden olduğu bu enfeksiyon 11 Mart 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edildi.

Share:

3 comments

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: